0 4 7 : P a n o p t i c o n & I
posted on 10 Feb 2008 15:25 by otherside in Othersideโอว กู้ดอาฟเตอร์นูนเอฟวรี่บ๊าเดย์
แม้ว่าจะห่างหายการเขียน Blog ไปนานเนิ่นแต่ข้าพเจ้ายังมีชีวิตอยู่ดี
ขณะนี้ได้งานที่ใหม่ (ลาก่อนลุงเครื่องจับเท็จ) โดยเปลี่ยนมาทำงานแปลแทน
(และแน่นอนว่าที่นี่ไม่ใช่ที่ที่พนักงานเป็นนกพิราบชอบจิก)
และด้วยอายุงานหนึ่งอาทิตย์เต็ม ทำให้ข้าพเจ้ารู้สึกกริ่งเกรงคอมพิวเตอร์ไปมากพอสมควร
ด้วยเหตุที่ว่าข้าพเจ้าได้ใช้เวลาวันละ 8 ชั่วโมงไปกับการจ้องหน้าจอที่มีตัวหนังสือเต็มไปหมด
โดยไม่สามารถอู้งานได้เพราะทำเลที่นั่งช่างไม่อำนวยเสียนี่กระไร
ข้าพเจ้านั้นนั่งหันหน้าเข้าหากำแพง และมีสตรีผู้เป็นหัวหน้านั่งอยู่ด้านหลัง
การกระทำใดๆที่เป็นการอู้งานและไม่ก่อให้เกิดผลผลิตในระบบทุนนิยมของข้าพเจ้า
จะตกอยู่ภายใต้การมองเห็นของเธอผู้นั้นได้อย่างชัดเจน สิ่งนี้พาลให้ข้าพเจ้านึกไปถึง Panopticon
Panopticon (ภาพประกอบ 1) ซึ่งเป็นหอคอยสูงที่ผู้คุมใช้เฝ้าดูนักโทษที่ตั้งอยู่ตรงกลางคุก
ออกแบบโดยลุง Jeremy Bentham (ภาพประกอบ 2) ซึ่งลุง Foucault (ภาพประกอบ 3)
มองว่า Panopticon นี้เป็นตัวอย่างของกลไกการควบคุมแบบสมัยใหม่ คือแทนที่ผู้คุมจะไปเดิน
จ้องตามห้องขังแต่ละห้องว่ามีใครแอบขุดพื้นหนี ออกแรงช้างสารง้างลูกกรง แอบกินขนมอะไรก็ว่าไป
Panopticon จะสร้างกรอบความคิดให้กับนักโทษขึ้นมา โดยทำให้นักโทษรู้สึกราวกับถูกเฝ้ามองอยู่ตลอดเวลา
จะแอบตดก็เหมือนมีผู้คุมดูอยู่ อะไรประมาณนี้ จึงมักจะเกิดความรู้สึกกริ่งเกรงที่จะทำผิดกฎ
แม้ว่าจริงๆแล้วผู้คุมอาจจะกลับบ้านไปทอดโรตี หรืออาจจะนั่งเล่นวินนิ่งอยู่ใน Panopticon
หรือไม่ก็่สนใจอยู่กับการแคะขี้มูกด้วยนิ้วเท้าไม่ได้จ้องจับผิดนักโทษอยู่เลยก็ตาม โอว...
.
.
จะเห็นว่าตรงกลางที่สว่างๆเป็นหอคอย ส่วนที่อยู่รอบๆนั่นคือห้องขัง

ภาพประกอบ 2 : Jeremy Bentham (credit : http://www.wikipedia.org/)

ภาพประกอบ3 : Michel Foucault ในท่าทางแจ่มแมวสุดๆ (credit: http://www.nndb.com)
อย่างไรก็ดี ด้วยเหตุนี้ ข้าพเจ้ากลัวจะสูญเสียการมองเห็นเป็นยิ่งนัก และพยายามหาทางอู้เนียนมาโดยตลอด
ไม่ว่าจะเป็นการลุกไปปัสสาวะบ่อยๆและแอบเต้นในห้องน้ำเพื่อยืดเส้นยืดสาย (ไม่มีภาพประกอบ)
หรือลุกไปชงกาแฟมาดื่มก็ตาม
.
..
...
โอเค บ้ามาหลายบรรทัดขอกลับมาเขียนด้วยสำนวนปกติดีกว่า
จริงๆแล้วคือเราก็ไม่ได้อยากอู้นะ แต่อยากพักสายตาจากคอมมากกว่า
อยากพักมันซะสิบนาทีต่อชั่วโมง แบบ ขอออกไปเดินยืดเส้นยืดสาย
นั่งหลับตา นั่งจ้องกระดาษถนอมสายตา (เกี่ยวไม๊วะ) อะไรแบบนี้
แต่มันทำไมได้ด้วยเหตุผลเบื้องต้นดังที่ได้กล่าวไว้
(ไว้จะเอาไอ้หน้าจอกรองแสงไปใช้เผื่อจะช่วยได้บ้าง)
นอกจากนี้บรรยากาศการทำงานในออฟฟิศใหม่นี้เรียกได้ว่าเงียบมากถึงมากที่สุด
ด้วยสมมติฐานสองประการ
ประการแรก : เพราะบุคลากรส่วนใหญ่เป็นนักแปล เลยนั่งแปลกันเงียบๆ
ประการที่สอง : เพราะหัวหน้าหญ่ายนั่งอยู่ในห้องด้วย ( Panopticon อีกแล้ว )
วันๆเราจึงได้แต่นั่งน้ำลายบูดเป่าสากทำงานไปเรื่อยๆ (งานเสร็จเร็วเพราะไม่ได้อู้เล๊ยก๊าก)
เล่น msn ไม่ได้เพราะเขากลัวไวรัสเข้าเครื่อง ถึงคนอื่นจะเปิดเว็บดูได้
แต่เราไม่กล้าเปิดเพราะหัวหน้านั่งอยู่ในทำเลที่มองเห็นชัดเจนง่ะ
ยิ่งเพิ่งเข้าใหม่จะไปทำอะไรแบบนี้ก็ไม่ดี เกรงใจเขา
ส่วนเวลากินข้าวกลางวันก็จะแยกกันไปกินเป็นกลุ่มๆ
แต่ต่อให้เป็นเวลาพัก ก็ยังเงียบอยู่ดี - -... บทสนทนารายวันจะเป็นประมาณ
ตอนเช้า - " สงสัยว่าวันนี้ฝนจะตกเนอะ "
ตอนสายๆ - " อ๊ะ แดดออกแล้ว "
ตอนกลางวัน - " น้อง*** ทานเผ็ดได้หรือเปล่า "
ตอนบ่าย - " วันนี้แอร์เย็นจัง "
จบการสนทนา!!
ย๊ากกกกกกกกกก!!! ดั๊นขอ topic ที่เอนเตอร์เทนกว่านี้ได้ม๊าย
เช่นว่าทำไม นาย ก. ( ไม่ใช่นายกนะ นาย ก. ตะหาก ) มีจมูกชมพู่
จะทำให้เกษตรกรผู้ปลูกชมพู่มีรายได้เพิ่มขึ้นเพราะคนอยากซื้อไปกระทืบเล่นหรือไม่ เป็นต้น
แต่โดยรวมแล้วที่นี่เพื่อนร่วมงานน่ารักดี(แบบเงียบๆ) หัวหน้าก็ดีไม่งี่เง่า
ตั้งใจสอนงานด้วย บริษัททำเลดีเดินทางสะดวก
ข้าพเจ้าก็ต้องต่อสู้กับชีวิตมนุษย์เงินเดือนนี้ต่อไปเอิงเงย~
จึงเรียนมาเพื่อทราบ
พบกัน entry หน้าเน้อ
ป.ล. - ใครมีวิธีอู้เนียนเพื่อช่วยถนอมสายตาข้าพเจ้าให้สามารถใช้งานไปได้ตลอดชีวิตโปรดแนะนำ
หมายเหตุ :
หากต้องการทราบข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ Panopticon และลุง Foucault ขอแนะนำ
" Surveiller et Punir " หรือชื่อภาษาไทย " ร่างกายใต้บงการ: ปฐมบทแห่งอำนาจในวิถีสมัยใหม่ "
แปลโดย ทองกร โภคธรรม โดยสำนักพิมพ์คบไฟ
.
.

#1 By Detonator on 2008-02-10 16:04